21/09/2026

Keştiya ji Çînê ber bi Tirkiyeyê ve: Pirek di navbera Asya û Yekîtiya Gumrikê ya YE de

 

 

Çîn Barkêş

Pêşkêş

Turkey occupies one of the most unusual positions in global trade. It sits on two continents, touches three seas, and since the mid-1990s has operated inside a customs union with the European Union for industrial goods. For an exporter in Shenzhen, Ningbo or Qingdao, that combination means a Turkish shipment is never just a shipment to Turkey. It can be a consumer-market delivery, a factory-input run, a transit move into the Balkans or the Black Sea, or the first leg of a longer route into Europe and the Middle East. For a Turkish importer, China remains one of the largest sources of machinery, electronics, components and finished consumer goods, which is why the Chinaîn ber bi Tirkiyeyê ve lane deserves more planning than a single bender-bender pêşnîyarîya bedelê.

Ev rê niha jî bi lez diçe. Ji dawiya Îlona 2026an pê ve, xetên konteyneran bi awayekî domdar xizmetan di Kanala Suweyşê re vedigerînin. Desteya Kanala Suweyşê radigihîne ku tonaja net a keştiyên konteyneran di heşt mehên pêşîn ên 2026an de ji salek berê %54.2 zêdetir bû, û Xetên Deryayî yên COSCOyê ji destpêka krîza Deryaya Sor di 16ê Îlonê de yekem transîta xwe ya ber bi başûr ve ya Suweyşê temam kir. Di heman demê de, Tirkiyeyê gumrika hêsankirî ji bo pakêtên e-bazirganiyê yên piçûk bi dawî kir, rejîmek hawirdekirinê ya çavdêriyê dimeşîne, û di Tîrmehê de biryarek panela WTOyê li dijî baca xwe ya %40 ya zêde li ser wesayîtên elektrîkê yên Çînî dît. Rêjeyên okyanûsê yên ber bi Stenbolê ve di havînê de bi awayekî berbiçav sabît man, lê xetera jeopolîtîk a li dora Deryaya Sor û Tengava Hormuzê her pêşniyarek demkî dihêle.

This guide is written for importers, sourcing managers, cross-border sellers and freight buyers who want the practical version of the story. It explains how the customs union actually works for Chinese-origin goods, what current rates and transit times look like, how to choose between sea, air, rail and express, which Turkish gateway suits which cargo, how duties, VAT and technical controls stack up, and where shipments most often go wrong. Along the way it shows how a full-chain forwarder such as Veguhestina Topway approaches the lane. The rates quoted are indicative benchmarks drawn from published market sources in July and August 2026 and are not offers. Always request a fresh quote with a validity of two to three weeks before you commit.

Çima Tirkiye Cureyekî Cûda yê Cîhê Girîngê ye

Yekîtiya Gumrikê çi vedihewîne

Yekîtiya Gumrikê ya YE-Tirkiyê kelûpelên pîşesaziyê û berhemên çandiniyê yên hilberandî digire nav xwe. Tirkiye Tarîfa Derve ya Hevpar a YE-yê li ser hawirdekirina pîşesaziyê ya welatên sêyemîn bicîh tîne, ev tê vê wateyê ku rêjeyên baca li ser kelûpelên Çînî yên ku dikevin Tirkiyeyê bi berfirehî heman tiştên ku heman kelûpel dê dikevin Almanya an Îtalyayê nîşan didin. Kelûpelên ku di gera azad de ne li herêmekê bi gelemperî dikarin bêyî baca gumrikê ya din biçin axa din, ku ji hêla sertîfîkaya tevgera A.TR ve tê piştgirî kirin. Ev sedema avahîsaziyê ye ku Tirkiye wekî pirek dixebite. Dema ku kelûpelên Çînî bi rêkûpêk werin paqiz kirin û baca wan were dayîn, dibe ku rêyek pir hêsantir ji hawirdekirina rasterast a welatekî sêyemîn hebe, bi şertê ku rêzikên eslê û her tedbîrên parastina bazirganiyê yên YE-yê werin rêz kirin.

Ev lihevkirin her wiha lihevhatinê şekil dide. Tirkiye rêziknameyên teknîkî yên bi şêwaza YE dişopîne, ji ber vê yekê nîşankirina CE, ceribandina ewlehiya hilberê û rêzikên etîketkirinê ji kaxezan wêdetir in. Elektronîk, pêlîstok, makîne, kozmetîk, amûrên elektrîkê û gelek kelûpelên xerîdar hewceyê delîlên lihevhatinê ne, û rayedarên Tirk bi rêya pergalek li ser bingeha rîskê ya bi navê TAREKS wan kontrol dikin. Pêşkêşvanek ku bi belgekirinên sivik ve hatî bikar anîn, pir caran ji ber ku aliyê Tirk çiqas pere dixwaze, matmayî dibe.

Ji bo kirrûbirên barhilgir encama pratîkî ew e ku barkirin pir berî barkirina konteynerê dest pê dike. Fatûreya bazirganî, lîsteya pakkirinê, sertîfîka û dabeşkirina HS divê li cihê jêderkê rast bin, ji ber ku rastkirina wan piştî ku keştî bi rê ket hêdî, biha û carinan ne mumkin e.

Tiştên ku Ew Nagire

The customs union is not a free-trade agreement with China. Chinese goods fall into Turkey’s other-countries category rather than receiving preferential rates, and agriculture, coal and steel sit outside the union and are governed by separate arrangements. Turkey also uses its own trade-defence tools, so antî-dumping and safeguard measures on selected Chinese products apply on top of the standard duty, and additional customs duties hit many Chinese-origin categories such as furniture, textiles and apparel, and plastic products.

Ji ber vê yekê, rêjeya baca sereke di tabloya tarîfê de tenê xala destpêkê ye. Analîzek ji bo îtxalkaran a 2026-an texmîn dike ku gava VAT li ser baca û bacên zêde were zêdekirin, barê baca rastîn li ser îtxalata Çînî dikare di hin kategoriyên hilberan de bigihîje ji sedî 30 heta 60 ê nirxa CIF. Her hesabkirina lêçûna dakêşanê ku li ser nirxa barkêşiyê raweste ne temam e.

Wêneya Bazara 2026: Rêje, Rê û Rîsk

Rêjeyên Veguhestina Okyanûsê bo Tirkiyê

Li gorî pîvanên weşandî yên Tebaxa 2026an, nirxa FCL ya deryayî ji Çînê ber bi Stenbolê ve ji bo konteynerek 20 lingî bi qasî 1,314 dolar heta 1,606 dolar û ji bo konteynerek 40 lingî bi 2,295 dolar heta 2,805 dolar e, ku ji Tîrmehê ve neguheriye. Ev aramî derdikeve pêş. Di heman heyamê de, rêjeyên ber bi Ewropaya Bakur ve piştî ku barkêşan lêçûnên zêde yên demsala lûtkeyê derbas kirin, ji sêyekê zêdetir zêde bûn, û rêjeyên Kendavê ji ber rîska Tengava Hormuzê hişk bûn. Di destpêka salê de, Xeneta ragihand ku rêjeyên peymanên demdirêj ên Rojhilata Dûr ber bi Deryaya Spî di Çileyê de daketine bi qasî 2,308 dolar ji bo her FEU, ku asta herî nizm ji sala 2023an vir ve ye, ji ber vê yekê barkêşên li ser vê bazirganiyê di piraniya sala 2026an de ji bazarek nerm kêfxweş bûne.

Ne her pêşniyar dê li gorî wan rêzan be. Hin panelên bihayê yên şandinê di Tîrmehê de Stenbol û Mersîn ji bo keştiyek 20 lingî 2,350 dolar û ji bo keştiyek 40 lingî ji Başûrê Çînê 3,350 dolar nîşan dan, Aliaga, Îzmît, Gebze û Gemlik hinekî bilindtir û Antalya jî dîsa bilindtir. Cûdahî bi gelemperî vedigere sê tiştan: gelo pêşniyar destwerdana termînalên eslî û armancê vedihewîne, gelo ew peymanek hilgir an veqetandina cih nîşan dide, û kîjan cotek benderan biha tê dayîn. Pêşniyaran rêz bi rêz bidin ber hev, ne li gorî hejmara sernavê.

fashion Mesrefa nîşaneyî (Tebax 2026) Veguhestina tîpîk Notes
Deryaya FCL 20GP ber bi Stenbolê ve $ 1,314 ber $ 1,606 per konteynir 20 heta 26 roj ji benderê bo benderê Hin çavkanî li gorî rêwîtiyê 23 heta 35 rojan didin.
Keştiya FCL ya Deryayî 40GP/40HQ ber bi Stenbolê ve $ 2,295 ber $ 2,805 per konteynir 20 heta 26 roj ji benderê bo benderê Meh bi meh sabît e; Mersin bi gelemperî bi heman bihayê ye
LCL-ya deryayê Nêzîkî 38 dolar ji bo her cbm-ya pîvana; di hin gotinan de 50 heta 90 dolar Dema FCL û rojên yekbûnê Li ser giranî an qebareyê mezintir tê barkirin
Firoşgeha hewayê Nêzîkî 6.20 dolar ji bo her kîloyekê; ji hêla qebare û lezgîniyê ve 4 heta 26 dolar 2 heta 7 rojan tevî gumrikê Li balafirgeha Stenbolê belgeyan bi tundî tên kontrolkirin
Express kurye Nêzîkî 14 dolar ji bo her kîloyekê; di hin gotinan de 8 heta 15 dolar 3 heta 5 rojan derî bi derî Ji bo nimûne û pakêtên piçûk ên lezgîn çêtirîn e
Rêhesin (40 ling) Nêzîkî 7,110 $ heta 8,690 $ di yek pîvanê de 15 heta 25 roj bi rêya Korîdora Navîn re gengaz e Hin gotin demên kurttir reklam dikin; Derbasbûna ji Xezerê guherbarîyê zêde dike

 

Marine cargo insurance typically adds 0.3% to 0.5% of cargo value, a small number compared with the exposure it removes. It generally covers total loss and accident damage but usually excludes inadequate packaging and delay-related losses, so it should be treated as one part of a risk plan rather than the whole plan.

Suez, Deryaya Sor û Hormuz: Çi Guherî Vê Mehê

Nêzîkî sê salan, piraniya xizmetên ji Asya ber bi Deryaya Navîn û ji Asya ber bi Ewropayê ve li dora Kepa Hêviya Baş diçûn. Gelek konteynerên ji Çînê ber bi Tirkiyeyê ve li ser lûpên Asya ber bi Deryaya Navîn siwar dibin ku li Port Said, Piraeus û navendên Tirkiyeyê radiwestin, ji ber vê yekê pirsa Suweyşê rasterast bandorê li ser dema veguhastinê û pêbaweriya bernameyê dike. Îlona 2026an tevgerînek zelal bi xwe re anî. Maersk û Hapag-Lloyd ragihandin ku çar xizmetên din ên Gemini Cooperation, AE5, AE11, AE12 û ME2, dê ji Kepê vegerin Suweyşê, tevlî AE15 û AE19 bibin, û şopînerek pîşesaziyê normalîzekirina rêya Deryaya Sor vê mehê li %27 destnîşan kir.

Du hişyarî hene. Vegera bo Suweyşê, li gorî rêya Cape, bi qasî du-sê hefteyan rêya transîtê ya ji Asya ber bi Ewropayê kêm dike, lê dema ku keştîyên ku rêya kurt girtine di heman demê de bi keştîyên ku rêya dirêj girtine re digihîjin, navendên Deryaya Spî dikarin çend hefteyan qerebalixiyê bibînin û bername dikarin biguherin. Hişyariya duyemîn ev e ku xetere hîn jî winda nebûye. Şerê li nêzîkî deriyê başûr ê Deryaya Sor berdewam dike, barkêş Suweyşê bi awayekî bijartî bikar tînin ne ku bi awayekî gerdûnî, û sîgortekaran şert û mercên xwe tundtir kirine.

Rageşiya Hormuzê xaleke zextê ya cuda ye. Wê rêjeyên li ser bazirganiyên Kendavê hişk kiriye û dikare bibe sedema zêdebûna lêçûnên bunker û rîska şer li ser rêyên din. Bersiva pratîkî hêsan e: ji barkêşê xwe bipirsin ka kîjan texmînên rê û lêçûnên zêde li pişt pêşniyarê ne, û di nav her soza radestkirinê ya ku hûn didin xerîdarên xwe de tamponek pênc heta heft rojan ava bikin.

Hilbijartina Moda Rast: Derya, Hewa, Rêhesin û Ekspres

Li ser vê rêyê moda herî baş a gerdûnî tune ye. Hilbijartina rast bi qebareya bar, dendika nirxê, dema dawîn a ku hûn lê dixebitin û çiqas guherbarî dikare envantera we bigire ve girêdayî ye. Tabloya li jêr xalek destpêkê ya qaîdeyê dide, û beşên piştî wê sedemên li pişt her pêşniyarê rave dikin.

Rewşa barhilgir Moda çêtirîn a asayî Semed
Palet an kartonên tijî yên ji qasî 13 heta 15 cbm jortir Deryaya FCL Bihayekî sabît ê konteynerê lêçûna her yekîneyê kêm dike û mohr ji kargehê heta Tirkiyeyê sax dimîne.
Kargoyên tevlihev an jî yên biçûktir ên ji 1 heta 12 cbm LCL-ya deryayê Hûn tenê ji bo cîhê ku tê bikar anîn didin, li hemberê dema zêde ya destgirtin û yekkirinê.
Elektronîkên bi nirxê bilind an jî dagirtina dem-hesas Firoşgeha hewayê Ji çavkaniyê heta berdanê du heta heft roj, bi lêçûnek pir zêdetir ji bo her kîloyekê
Nimûne, parçeyên yedek, fermanên piçûk ên lezgîn Express kurye Xizmet û şopandina derî bi derî; çavdêriya nirxandin û qaîdeyên erkê bikin
Kelûpelên bi nirxê navîn hewceyê radestkirina bileztir ji ya deryayê ne Rêhesin bi rêya Korîdora Navîn Nêzîkî nîvê veguhestina deryayî li ser hin rêyan bi bihayekî di navbera deryayî û hewayî de

 

Veguhestina Deryayî: FCL û LCL

Barkêşiya deryayî hîn jî stûna sereke ya bazirganiya Çîn-Tirkiyê ye ji ber ku piraniya hawirdekirinên Tirkiyeyê giran, qelew an jî biha-hesas in. FCL ji bo kelûpelên we konteynirek mohrkirî dide we, û wekî qaîdeyek giştî gava barkêşiyek bigihîje dora 13 heta 15 metrekupî dibe aborî. Mînakî, barkêşek ku 3,000 alavên malê bi 0.005 cbm her yek vediguhezîne, dê tam li ser wê sînorê be û bi gelemperî dê bi konteynirek tijî ji barkêşiyek yekgirtî çêtir be.

LCL ji bo barên piçûktir an tevlihev minasib e, lê ew rêzê heq dike. Kartonên we bi kelûpelên barkêşên din re li depoyek Çînî têne yek kirin, wekî yek konteyner têne şandin, dûv re li Tirkiyeyê ji yekbûnê têne derxistin. Her gavek zêde ya destgirtinê şansek ji bo derengketin an vekolînê ye, û barkirinek pirsgirêk a yekane di konteynerê de dikare barên her kesî bigire. LCL li ser kîjan mezintir be, qebareya rastîn an jî wekheviya giraniyê tê hesab kirin, ji ber vê yekê hilberên qelew dikarin ji hesabkirina cbm-ya hêsan bêtir lêçûn bikin.

Hilbijartina bendergehê ji bo her du awayan girîng e. Çavkaniyên Başûrê Çînê yên wekî Shekou, Nansha û Yantian bi gelemperî xwedî cûrbecûr vebijarkên veguhastina rasterast an yek-yekane bo Ambarlı û Mersinê ne, di heman demê de Çîna Bakur û Çemê Yangtze dibe ku frekansên seferê yên cûda bibînin. Şandinvanek ku wergirtina çavkaniyê li nêzîkî kargehê kom dike û cotek bendergehê ya rast vediqetîne, pir caran dê ji her danûstandina rêjeyê bêtir teserûf bike.

Veguhestina Hewayî û Ekspres

Barkêşiya hewayî ya bo Stenbolê ji bo kelûpelên bi nirxek bilind an jî yên ku dem-krîtîk in vebijarkek rastîn e. Nirxên pîvanên weşandî di meha Tebaxê de ji bo barkêşiya giştî dora 6.20 dolarî serê kîlogramê ne, her çend li gorî hejmar, lezgînî û balafirgehê, di sûkê de ji 4 heta 26 dolarî serê kîlogramê bihayên xuya dibin. Dema giştî ya derî bi derî bi gelemperî du heta heft roj e piştî ku gumrik jî tê de ye, û ew gumrik e ku pir caran surprîzê zêde dike. Destûra barkêşiya hewayî ya Tirkiyeyê li ser kodên HS, nirxên ragihandî û belgeyên hevberdanê hişk e, û nelihevhatinek dikare bar li balafirgehê bi rojan bigire.

Kuryeya bilez, bi qasî 8 heta 15 dolar serê kîlogramê, ji bo nimûne û pakêtên piçûk ên lezgîn guncaw e, lê ew êdî ji bo kelûpelên bazirganî ne rêyek e. Ji 1ê Sibata 2026an vir ve, Tirkiyeyê gumrika hêsankirî ji bo pakêtên ne-bazirganî rakiriye, ji ber vê yekê şandinên bilez niha bi prosedurên standard re derbas dibin, guhertinek ku di vê rêbernameyê de bi berfirehî tê vegotin.

Rêhesin di rêya Korîdora Navîn re

Rêhesin ji nûbûnê bûye vebijarkek cidî. Korîdora Navîn, ku wekî Rêya Veguhestina Navneteweyî ya Trans-Kaspîyan jî tê binavkirin, Çînê bi rêya Kazakistan, Deryaya Kaspîyan, Azerbaycan û Gurcistanê bi Tirkiyeyê ve girêdide, ji axa Rûsyayê dûr dikeve. Xizmeta Rêhesina Navparzemînî ya Maerskê di navbera Xi'an û Îzmîtê de bi 16 heta 18 rojan tê texmînkirin, û rêjeya rastîn a di navbera dabînkeran de 15 heta 25 roj e, li gorî çend hefteyan ji bo deryayê li ser gelek rêyan. Xeta Baku-Tiblîsî-Qersê ji nûvekirina kapasîteya xwe ya 2026an vir ve bi qasî 15 rojan tê texmînkirin.

Korîdor bi awayekî çalak tê pêşxistin. Welatên endam li ser planeke xebatê ya 2026an li hev kirin ku balê dikişîne ser belgeyên dîjîtal û mezinbûna konteyneran, di nav de armanca 600 trênên konteyneran ji Çînê di nav Kazakistanê re îsal. Armancên Tirkiyeyê bi xwe hîn mezintir in, bi armanca diyarkirî ya 1,000 trênên barhilgir di navbera Çîn û Ewropayê de di navbera îstasyona Halkalî û tunela Marmarayê re derbas bibin. Di Gulana 2026an de, trênek ji 50 konteyneran a alavên spî ji Îzmîrê ber bi Çînê ve çû, ku ev yekem operasyona barhilgir a vegerê ya bi vî rengî nîşan dide û îşaret bi hevsengiya du alî dike.

Lawazî guherbarî ye. Derbasbûna ji Deryaya Xezerê hîn jî çavkaniya sereke ya derengketinê ye, Kazakistanê di salên dawî de bacên trênê zêde kirine, û kapasîteya trênê dikare bi awayekî nepêşbînîkirî teng bibe. Ji ber vê yekê trên li gorî barhilgirên bi nirxek navîn e ku teserûfa du hefteyan li ser deryayê hêjayî prîmê ye, lê divê ew ne tenê plana we be ji bo barkirinên krîtîk.

Deriyên Tirkiyê: Li ku derê divê konteynirê we dakeve

Hilbijartina bendera dakêşanê yek ji biryarên herî girîng e di barkirina ji Çînê bo Tirkiyeyê de, lê ew pir caran bi talîmatê ji bo şandinê tê hiştin. Deriyên sereke yên konteyneran ên Tirkiyeyê xizmetê ji deverên pir cuda yên hundirîn re dikin. Daxistina konteynerek li bendera xelet dikare rojên barkêşiya hundirîn, bêtir destgirtinê û rîska demurrage-ê ji ya ku rêjeyek deryayî ya hinekî bilindtir dê bikira zêdetir bike.

Derî Herêm Ji bo çêtirîn maqûl e
Ambarlı (Stenbol) Marmara Kelûpelên xerîdar û barhilgirên giştî ji bo bazara Stenbol û Marmarayê, ku mezintirîn herêma xerckirinê ya welêt e.
avrêj Rojhilatê Navîn Mezintirîn bendera Tirkiyeyê ji hêla qebareyê ve, bi qasî 3.6 mîlyon TEU di hejmareke weşandî de; li gorî başûrê Anatolyayê û bazirganiya Rojhilata Navîn a pêşerojê ye.
Îzmîr (Aliaga, Alsancak) Agege Komên pîşesazî û tekstîlê yên Egeyê; salane nêzîkî 1.1 mîlyon TEU
Gemlîk, Gebze, Îzmît Rojhilatê Marmarayê Têketinên otomatîv, kîmyewî û pîşesaziyê nêzîkî komên kargehên mezin
Termînala trênê ya Halkalı Li aliyê Ewropayê yê Stenbolê Konteynerên trênê ji Korîdora Navîn û veguhastina wan ber bi Ewropayê ve

 

Qaîdeyek bikêr ew e ku bar bi qasî ku şêweya xizmetê destûrê dide nêzîkî xerîdarê dawî an kargehê were danîn, dûv re lêçûna zêde ya deryayî bi barkêşiya hundirîn a ku tê teserûfkirin re were berhev kirin. Kirrûbirek li Gazîantep an Edeneyê pir caran Mersînê tercîh dike, her çend nirxa Stenbolê hinekî erzantir xuya bike jî, ji ber ku fatûreya barkêşiyê û rojên zêde ferqê ji holê radike.

Kîjan bendergehê hilbijînin, dema vala temaşe bikin. Dema ku konteyner ji rojên xwe yên vala zêdetir li termînalê dimîne, demurrage derbas dibe, û dema ku ew ji bo demek dirêj li derveyî termînalê be, ragirtin derbas dibe. Bi heman adetan, her du jî têne dûrxistin: belgeyên gumrikê yên pêşwext tomar bikin, kamyonan berî ku keştî bigihîje veqetînin, û konteynirên vala tavilê vegerînin.

Bacên Îtxalkirinê, VAT û Pabendbûn

Sêqata Bacê

Baca hawirdekirinê ya Tirkiyê bi tebeqeyan pêk tê, û her tebeqe ji nirxa CIF dest pê dike, ku ew jî lêçûna hilberê digel barkirina navneteweyî û sîgorteyê ye heta bendera Tirkiyê. Baca gumrikê li gorî koda GTIP, guhertoya Tirkî ya koda HS, li nirxa CIF tê sepandin. Bacên zêde, aksîs û xercên dijî-dumpingê li gorî cihê ku ew têne sepandin têne. Dû re TVA li ser nirxa CIF digel bacê û her bacên din tê hesibandin, ji ber vê yekê bac li şûna ku tenê li hev werin zêdekirin, têkel dibe.

Hûrguliyek hêjayî kontrolkirinê: rêjeya giştî ya VAT-ê ya Tirkiyê %20 e, û hin rêbername û tabloyên rêjeyan ên kevin hîn jî %18 nîşan didin. Rêjeyên kêmkirî ji bo hin kelûpelan derbas dibin. Bikaranîna rêjeyek VAT-ê ya kevnar yek ji rêbazên herî hêsan e ku lêçûna daketî kêm bike, ji ber vê yekê rêjeya heyî ya ji bo kelûpelên xwe yên taybetî piştrast bikin.

Hin rêzeyên bacê yên ku ji hêla çavkaniyên bazarê ve ji bo rêberiyê têne weşandin ji bo gelek elektronîkan ji %0 heta %10, ji tekstîlan ji %10 heta %12 û ji bo makîneyan ji %0 heta %8 hene, her çend rêjeya rastîn bi tevahî bi dabeşkirin û eslê rastîn ve girêdayî ye. Van hejmaran wekî kontrolek aqilmendiyê bihesibînin, ne wekî cîgirê dabeşkirinek girêdayî ji brokerê gumrikê xwe.

pel bingeh Çi temaşe bikin
Baca gumrikê Nirxa CIF caran rêjeya li ser bingeha GTIP Çîn bêyî tercîha FTA dikeve bin navnîşa welatên din; dabeşkirina xelet dibe sedema cezayan
Baca gumrikê ya zêde Nirxa CIF-ê caran bi rêjeyek zêde li ser hilberên bijartî tê pîvandin. Bi gelemperî li ser mobîlya, tekstîl, cil û berg û hilberên plastîk ên bi eslê xwe Çînî têne bikar anîn
Erka dijî-dumpingê an jî erka parastinê Taybetmendî ji bo berhem û eslê wê Li ser tiştên wekî berhemên pola, alumînyûm, tehtên seramîk û hin têl û kîmyewî çalak e.
Baca xerckirinê (baca xerckirinê ya taybet) Ji bo çar navnîşên hilberan derbas dibe Petrol, wesayît, titûn û alkol, û kelûpelên luks
VAT CIF û baca gumrikê û bacên din Rêjeya giştî %20; bi gelemperî ji bo îtxalkarekî ku bi VAT-ê qeydkirî ye tê vegerandin

 

Erkên Zêde, Dijî-Damping û Çavdêrî

Tirkiye bi awayekî çalak tedbîrên parastina bazirganiyê bikar tîne. Dema ku Wezareta Bazirganiyê bigihîje wê encamê ku kelûpel ji nirxa xwe ya dadperwer kêmtir têne firotin û zirarê didin hilberînerên navxweyî, ew dikare lêpirsînekê veke û li ser rêjeya standard bacan zêde bike. Tedbîrên heyî berhemên wekî profîl û barên pola, berhemên aluminium, fayansên seramîk, kelûpelên polîetîlen, hin têlên tekstîlê û kîmyewîyên cûrbecûr vedihewîne, ku Çîn di nav hedefên sereke de ye.

Her wiha pergaleke çavdêriyê heye ku nirxên referansê ji bo gelek komên berheman destnîşan dike. Ger buhayê we yê diyarkirî li gorî referansê bi awayekî neasayî kêm xuya bike, gumrika Tirkiyeyê dikare nirxê ji nû ve binirxîne, ku ev tê wateya baca zêde, derengketin û carinan jî vekolînek. Kêm-fatûrekirin, ku berê li hin rêyên bazirganiyê adetek gelemperî bû, yek ji rêyên herî bilez e ku konteyner li Tirkiyeyê asê bimîne.

Wesayît rewşek taybet in. Tirkiyeyê bacê zêde yê %40 li ser wesayîtên ji Çînê hatine ferz kir, bi kêmanî 7,000 dolar ji bo her wesayîtekê, û panelek WTO di 28ê Tîrmeha 2026an de biryar da ku bacê zêde yê li ser wesayîtên elektrîkê yên Çînî, digel hin bacên li ser hîbrîd û hin şertên hawirdekirinê, qaîdeyên bazirganiya cîhanî binpê dike. Raporek panelê ne dawiya pêvajoyê ye, ji ber vê yekê divê her kesê ku wesayîtan an pêkhateyên têkildar dişîne bişopîne ka Enqere çawa bersiv dide.

TAREKS, Sertîfîka û Belgekirin

Ji bo berhemên ku rêzikname li ser wan heye, TAREKS dergevan e. Sîstem kontrolên ewlehî û lihevhatina berheman bi daxuyaniya gumrikê ve girêdide, ji ber vê yekê kelûpelên ku hewceyê nirxandina lihevhatinê ne, nikarin bi hêsanî li ser fatûreyek bazirganî werin valakirin. Divê sertîfîka berî ku bar ji Çînê derkeve werin amadekirin, ne piştî ku ew bigihîje Embarliyê.

Divê li Tirkiyeyê, destûra bazirganî ji aliyê brokerekî gumrikê yê lîsanskirî û li herêmê qeydkirî ve were kirin, heya ku di pergala gumrikê de saziyeke we ya Tirkî ya bi rêkûpêk qeydkirî nebe. Xeletiya herî gelemperî ne windabûna belgeyê ye, lê nelihevhatina agahdariya di navbera fatûre, lîsteya pakkirinê û daxuyaniyê de ye. Jimareke kartonê ya cuda, danasîneke cuda an nirxeke diyarkirî ya cuda di navbera belgeyan de bes e ku vekolînekê bide destpêkirin.

Belge Çima ew girîng e
Fatûra bazirganî Nirxa gumrikê destnîşan dike; divê li gorî lîsteya pakkirinê û daxuyaniyê li ser hejmar, danasîn û bihayê be.
Navnîşa pakkirinê Karton, giranî û qebareyan piştrast dike; ji bo vekolîna fîzîkî tê bikar anîn
Bill of lading an rêyên hewayî Delîlên veguhastinê û sernav; hûrgulî divê bi fatûreyê re li hev bikin
Sertîfîkayê bi eslê xwe Piştgirîya daxuyaniya eslê û her diyarkirina erkê zêde dike
sertîfîkayên Product Nîşana CE, raporên ceribandinê û belgeyên ewlehiyê ji bo kelûpelên birêkûpêk di bin TAREKS de
Belgeya sîgorteyê Ji bo nirxandina CIF û ji bo çêkirina daxwazek heke bar zirar dîtibe pêdivî ye.

 

Bidawîhatina Belavkirina Hêsankirî ji bo Pakêtên Biçûk

Eger modela karsaziya we xwe dispêre pakêtên piçûk ên rasterast ji xerîdaran re, rêzikname bi tundî guherîne. Tirkiyeyê di sala 2024an de sînorê bêbac ji 150 euro daxist 30 euro, paşê xercên barkirinê di nirxa bacgirtinê de zêde kir, û dûv re, bi Biryara Serokkomariyê ya Hejmar 10813, daxuyaniyên gumrikê yên hêsankirî ji bo pakêtên posteyê û ekspres ên ne-bazirganî ji 1ê Sibata 2026an pê ve rakir. Li gorî pergala kevin rêjeyek sabît a 60% ji bo pakêtên ne-YE, û 20% zêde ji bo kelûpelên ku di navnîşa aksîzê de ne, dihat sepandin. Ew pergal êdî ji bo van pakêtan, ku naha di prosedurên standard re derbas dibin, tune ye.

Pêlîstok, pêlav û kelûpelên çermî di Cotmeha 2025an de ji ber pabendbûn û fikarên tenduristiya giştî ji rêya hêsankirî hatibûn derxistin. Peyama ji bo firoşkarên Çînî eşkere ye: B2C bo nav Tirkiyeyê niha pêdivî bi rêkeftinên guncaw ên hawirdekirina tomarê, dabeşkirin û plansaziyek rast heye, û mantiqa kevn a şandina bi hezaran pakêtên piçûk bi rêya kanalên bilez êdî kar nake. YE jî bi heman awayî tevdigere, bi baca 3 euro ya sabît li ser pakêtên bi nirxek kêm ji 1ê Tîrmeha 2026an û nirxandina baca tevahî ji bo 2028an tê plankirin.

Nimûneyek Mesrefa Erdê ya Xebitandî

Hejmar têgihîştina bacan hêsantir dikin. Nimûneya li jêr tenê mînakî ye û hejmarên texmînkirî bikar tîne, ne gotinek: konteynireke 40HQ ya kelûpelên malê bi nirxa FOB ya 30,000 $, barkêşiya deryayî ya 2,600 $, sîgortaya 150 $ û rêjeya baca gumrikê ya texmînkirî ya 8%.

Elementa lêçûnê bingeh Mîqd (USD)
Nirxa kelûpelan (FOB) Fatura dabînker 30,000
Barkêşiya deryayî û sîgorta $ 2,600 plus $ 150 2,750
Nirxa CIF Kelûpel û barhilgir û sîgorta 32,750
Baca gumrikê (texmînkirî %8) %8ê CIFê 2,620
VAT (20%) %20 ji CIF û bacê (35,370) 7,074
Radestkirina cihê armancê, xerca navbeynkar, veguhastina bi kamyonên hundirîn (tê texmînkirin) Xercên herêmî yên texmînkirî 950
Tevahî lêçûna daketinê Kombûna hemû hêmanan 43,394

 

The lesson in this example is that freight was only 6% of the total landed cost, while bac û VAT together were more than 22%. A cheap ocean quote does not rescue a shipment that has been misclassified or under-declared, and a VAT-registered importer will typically recover the VAT portion later, which changes the cash-flow calculation but not the amount that must be paid at clearance.

Eger kelûpel bacê gumrikê an bacê dij-dumpingê yê zêde bistînin, bar zû zêde dibe. Heman konteynir bi bacê CIFê yê %10 ê zêde dê 3,275 dolar lê zêde bike û bingeha VATê bi heman mîqdarê zêde bike, ku tevahî ji hejmara nîşankirî pir zêdetir bike. Ji ber vê yekê divê koda GTIP ya rast berî piştrastkirina fermana kirînê were destnîşankirin, ne piştî ku kelûpel têne pak kirin.

Bikaranîna Tirkiyeyê wekî Deriyek bo YE û Wêdetir

Fikra pirê ya di sernavê de ji sloganekê bêtir e. Ji ber yekîtiya gumrikê, kelûpelên pîşesaziyê yên ku li Tirkiyeyê bi qanûnî di gera azad de ne, dikarin bêyî bacên gumrikê yên din bi sertîfîkaya A.TR derbasî bazarên YE bibin, û helwesta Tirkiyeyê her wiha rê li ber Balkanan, Deryaya Reş, Qefqasya û Rojhilata Navîn bi rêya girêdanên bejahî an jî yên xurdemeniyê yên kurt vedike. Ji bo hinardekarên Çînî, ev dikare depoyek an navendeke Tirkiyeyê veguherîne xaleke belavkirinê ne ku rawestgeheke dawî.

Sînor hene. Divê kelûpel bi rastî di gera azad de bin, ev tê vê wateyê ku bacên gumrikê û formalîteyên Tirkiyê bi rêkûpêk hatine temam kirin, û tedbîrên parastina bazirganî, qaîdeyên eslê û pêdiviyên teknîkî yên YE hîn jî li aliyê YE derbas dibin. Kelûpelên ku di bin bacên dij-dumpingê yên YE de ne, nikarin bi hêsanî ji Tirkiyeyê werin şuştin. Herêmên azad û depoyên girêdayî alternatîfan pêşkêş dikin ku bar bêyî ku bacê were dayîn heya ku ji bo xerckirinê were berdan tê hilanîn û pêvajo kirin, û ew dikarin ji bo modelên ji nû ve hinardekirinê baş bin.

Pirsa stratejîk ev e ku gelo modela pirê ji şandina rasterast bo bazara dawî çêtir e. Dema ku mezinahiya fermanan mezin be, dema ku bingeha xerîdar li ser çend welatên herêmê belav bibe, an jî dema ku dema radestkirinê ji xerîdarê dawî ji lêçûna yekîneya herî kêm girîngtir be, ew bi gelemperî serdikeve. Dema ku hejmar piçûk bin an jî dema ku lêçûnên pabendbûnê ji teserûfê girantir bin, ew winda dike. Berî ku hûn stratejiyek navendê pabend bikin, hejmaran ji bo hilbera xwe bimeşînin.

Dem jî girîng e. Ji ber ku xizmetên Suweyşê vedigerin û rêjeyên bazirganiyê yên ji Asya ber bi Deryaya Spî hîn jî nerm in, lêçûna navendeke Tirkiyeyê niha nisbeten kêm e. Ger barkêş rêya kurttir ji nû ve ava bikin, demên transîtê yên ber bi Tirkiyeyê ve dibe ku kêm bibin, her çend heman berdana kapasîteyê ku alîkariya barkêşan dike dibe ku rêjeyên barkêşiyê jî kêm bike, ku ev yek ji kirrûbirên ku ji zû ve ji peymanên bihayê sabît dûr dikevin sûd werdigire.

Li ku derê şandinên ji Çînê bo Tirkiyeyê xelet diçin?

Pirsgirêka yekem û ya herî pir caran tê dîtin, dabeşkirin e. Du berhemên ku dişibin hev dikarin di kodên GTIP yên cuda de bi rêjeyên baca cuda, baca zêde û kontrolên rêziknameyî yên cuda rûnin. Karwanek ku texmîn dike dibe ku di rezervasyonê de dem xilas bike û li bendergehê deh qat winda bike. Berî hilberînê, ji brokerek gumrikê ya Tirk nêrîna dabeşkirinê xwestin ji şerkirina li dijî ji nû ve dabeşkirinê piştî gihîştinê pir erzantir e.

Ya duyemîn nelihevhatina belgeyan e. Gumrika Tirkiyê fatûre, lîsteya pakkirinê û daxuyaniyê bi baldarî berhev dike, û nelihevhatinek di hejmar an nirxê kartonan de bes e ku vekolînek fîzîkî bide destpêkirin. Her guhertinek di kêliya dawî de li kargehê divê di her belgeyê de were nîşandan, û seta rastkirî divê berî ku keştî bigihîje navbeynkar bigihîje.

Ya sêyem, nirxandina pêşniyara deryayî wekî pêşniyarek lêçûna daketinê ye. Xerca eslê, radestkirina termînalê, xerca belgeyan, radestkirina cîhê armanckirî, tehlûkeya demurrage, veguhastina bi kamyonên hundirîn û bac hemî lêçûnên cuda ne. Pêşniyarek ku di xeta barkirina deryayî de %10 erzantir xuya dike, pir caran gava xetên winda têne zêdekirin, bihatir dibe.

Ya çaremîn, paşguhkirina rêziknameyên hilberên birêkûpêk e. Kelûpelên elektrîkê, pêlîstok, kozmetîk û hilberên ku hewceyê sertîfîkayên ewlehiyê ne dikarin heta ku kaxez werin bicîhanîn werin girtin, û lêçûnên hilanînê di gava ku dema vala biqede dest pê dikin. Di dawiyê de, gelek barkêş texmîn dikin ku bername sabît e. Bi veguherînên Suweyşê yên di herikînê de û rîska Hormuzê li paşxaneyê, planeke rastîn dema tamponê û barkêşek ku guhertinan zû radigihîne vedihewîne.

Demjimêrek Rezervasyonê ya Pratîkî

Barkirinek baş-rêvebirî rîtmek dişopîne. Tabloya li jêr rêzek tîpîk ji bo veguhestinek FCL ya 40HQ ji Başûrê Çînê berbi Stenbolê nîşan dide, ku demjimêr li gorî roja çûyîna keştîyê tê diyar kirin. Demjimêra we dê li gorî celebê hilberê û demsalê diguhere.

Heke Divê çi bibe
30 ber 45 rojan berî çûyînê Dabeşkirina GTIP, pêdiviyên TAREKS û sertîfîkayan piştrast bike; texmîna lêçûna erdê bistîne
14 heta 21 roj berê Cihê veqetînin, li ser Incoterms û cotek portê razî bibin, şertên sîgorteyê û dema vala piştrast bikin
7 heta 10 roj berê Wergirtina konteynir an radestkirina bar bo depoyê; temamkirina fatûre û lîsteya pakkirinê
3 heta 5 roj berê Daxuyaniya gumrikê ya hinardekirinê, pabendbûna bi qonaxa dawî, pejirandina reşnivîsa barkirinê
Di dema rêwîtiyê de Belgeyên dawî bi brokerê Tirk re parve bikin; heke gengaz be, daxuyaniya berî pêşkêşkirinê ya hawirdekirinê bişînin.
Dema hatina Berdana gumrikê, dayîna bacê û VATê, veguhestina kamyonan bo wergir berî ku dema vala biqede

 

Şopandina bernameyek wiha rîskê ji holê ranake, lê piraniya surprîzên ku kêmtirîn derengmayîn dikişînin, bi gelemperî ew in ku karê pabendbûnê zûtirîn dest pê dikin.

Çawa Topway Shipping Piştgirîya Şandina Çîn bo Tirkiyeyê Dike

Ji sala 2010an vir ve, Topway Shipping, ku navenda wê li Shenzhen, Çînê ye, dabînkerê profesyonel ê çareseriyên lojîstîkê yên bazirganiya elektronîkî ya sînor e. Tîma damezrîner di lojîstîk û gumrikê ya navneteweyî de zêdetirî 15 sal ezmûn heye, bi giranî balê dikişîne ser veguhastina ji Çînê ber bi Amerîkayê. Ev paşxane li ser rêya Tirkiyeyê girîng e ji ber ku her du bazar belgekirina disîplînkirî, dabeşkirina baldar û rêwiyek ku gumrikê wekî beşek bingehîn a xizmetê dibîne ne wekî ramanek paşîn, xelat dikin.

Xizmetên Topway Shipping tevahiya zincîra lojîstîkê vedihewîne, di nav de veguhestina qonaxa yekem, embarkirina derveyî welat, paqijkirina gumrikê û radestkirina kîlometreya dawîn. Ji bo barên ber bi Tirkiyeyê ve, ev tê vê wateyê ku kar dikare li ber deriyê dabînkerê Çînî dest pê bike, bi wergirtin, yekkirin û formalîteyên hinardekirinê li Başûrê Çînê werin çareserkirin, û bi veguhastina deryayî û paqijkirina armancê berdewam bike. Şîrket her weha barkirina deryayî ya konteynerên tijî û kêmtir ji konteynerên nerm ji Çînê ber bi benderên sereke yên cîhanê ve pêşkêş dike, ji ber vê yekê barkêş dikare bi LCL dest pê bike dema ku qebare zêde dibin û dema ku konteynerên tijî aborî bibin, ber bi FCL ve biçe.

Di pratîkê de, Topway Shipping dikare di pirsên ku encama barkirinek Tirkiyeyê diyar dikin de alîkariya barkêşan bike: kîjan cotek bendergeh li gorî cihê armancê ye, gelo FCL an LCL lêçûna daketinê ya çêtir dide, meriv çawa fatûre, navnîşa pakkirinê û daxuyaniyê berî rêwîtiyê li hev dike, û meriv çawa li dora nezelaliya Suez û lêçûna zêde plan dike. Tîma wê dikare radestkirina ji bo brokerên gumrikê yên lîsanskirî û barkêşên mîla dawîn li cihê armancê hevrêz bike, ku ev der e ku gelek îtxalkarên cara yekem kontrola barkirinên xwe winda dikin.

Eger hûn plan dikin ku ji Çînê ber bi Tirkiyeyê ve sewqiyatek bikin, dema herî baş a ku hûn bi rêwiyek şandinê re biaxivin berî ku fermana kirînê dawî bibe. Berhema xwe, namzetên koda HS, qebareya bar û roja radestkirina armanckirî bi tîmê Topway Shipping re parve bikin, û texmînek lêçûna dakêşanê bixwazin ku barkêşî, lêçûnên herêmî û hesabkirina baca nîşane û VAT-ê vedihewîne, ne tenê rêjeya deryayê.

Xelasî

Kargoya ji Çînê bo Tirkiyeyê ji her faktorekî din amadekariyê bêtir xelat dike. Rewşa bazarê di payîza 2026an de guncaw e: rêjeyên okyanûsê yên ber bi Stenbolê ve li nêzî nizmtirînên çend salan sabît mane, xizmetên Suweyşê vedigerin, rêhesin dibe vebijarkek pêbawer, û pozîsyona Tirkiyeyê di nav Yekîtiya Gumrikê ya YE de rêyek dide kelûpelên Çînî ber bi bazarên berfirehtir ve dema ku karê pabendbûnê bi rêkûpêk were kirin.

Rîsk jî bi heman rengî rast in. Bacên Tirkiyeyê, bihayên çavdêriyê, bacên zêde û kontrolên TAREKS dikarin bihayek barkêşiyê ya erzan veguherînin lêçûnek dakêşanê ya biha, û pêşketinên jeopolîtîk ên li dora Deryaya Sor û Hormuzê dikarin bername û lêçûnên zêde bi demek kurt biguherînin. Rêbaza serketî ew e ku meriv moda û bendera ku li gorî barkêşiya we ye hilbijêre, bi awayekî rast dabeş bike, belgeyan lihevhatî bihêle, ji bo tamponan plan bike û barkirinê li gorî lêçûna dakêşanê biha bike.

Bi rêka şandinê ya ku hemû zincîrê ji wergirtina qonaxa yekem bigire heta gumrikê û radestkirina mîla dawîn, wek Topway Shipping, digire nav xwe, rêya Çîn û Tirkiyeyê pir pêşbînîkirîtir dibe. Pira di navbera Asya û Yekîtiya Gumrikê ya YE de vekirî ye, û barkêşên ku baş derbas dibin ew in ku berî barkirina konteynerê derbasbûnê plan dikin.

Lawikbêj

P: Şandina bi rêya deryayê ji Çînê bo Tirkiyeyê çiqas dem digire?

A: Veguhestina FCL ji benderê ber bi benderê bi gelemperî di nîvê sala 2026an de digihîje Ambarliyê an Mersînê û hin çavkanî li gorî rê û veguhestinê 23 heta 35 rojan didin nasîn. Dema wergirtina ji cihê derketinê, gumrik û radestkirina hundirîn jî tê de, dema veguhestina ji derî ber bi derî dirêjtir dibe.

پ: Niha konteynir ji Çînê ber bi Tirkiyeyê çiqas lêçûn dike?

A: Pîvanên Tebaxa 2026an ji bo konteynerek 20 lingî bi qasî 1,314 $ heta 1,606 $ û ji bo konteynerek 40 lingî ya ber bi Stenbolê ve, berî xercên cihê gihîştinê, baca gumrikê û VATê, 2,295 $ heta 2,805 $ nîşan didin. Nirxên ferdî diguherin, ji ber vê yekê pêşniyarek nû û bi hûrgulî ya du heta sê hefteyan daxwaz bikin.

P: Çi bacên hawirdekirinê ji bo kelûpelên ji Çînê yên li Tirkiyeyê têne sepandin?

A: Baca gumrikê ya li ser bingeha koda GTIP li ser nirxa CIF-ê tê sepandin, bacên zêde an dij-dumping dikarin ji bo hin hilberan werin sepandin, û VAT, bi gelemperî %20, li ser CIF-ê û bacên din tê stendin. Hin kategoriyên hilberan dikarin bigihîjin barekî bacê yê hevbeş ji %30 heta %60-ê nirxa CIF-ê.

P: Ma ez hîn jî dikarim pakêtên e-bazirganiyê yên piçûk bi rêya rêyên bilez ji bo Tirkiyeyê bişînim?

A: Ne di bin sîstema kevin a hêsankirî de. Ji 1ê Sibata 2026an vir ve, pakêtên posteyê û yên bilez ên ne-bazirganî êdî ji bo daxuyaniyên gumrikê yên hêsankirî ne mafdar in û di prosedurên gumrikê yên standard re derbas dibin, ji ber vê yekê firoşkar hewceyê dabeşkirina rast û rêziknameyên guncaw ên îtxalker in.

پ: Ji bo şandina ji Çînê bo Tirkiyeyê FCL an LCL çêtir e?

A: FCL bi gelemperî di dora 13 heta 15 metrekupî de dibe sedema lêçûnek maqûl, lê LCL ji bo barên piçûktir an tevlihev minasib e. Şandinvanek wekî Topway Shipping dikare her du vebijarkan li ser bingeha lêçûna dakêşanê ji bo kelûpelên we yên taybetî bide ber hev.

1
Live Chat
Scroll to Top

Paqij bûn

WhatsApp